Almanya’da küçük krediler, kısa vadeli ve belirli faizsiz finansmanlar ile “şimdi al, sonra öde” (Buy now, pay later) yöntemlerine ilişkin yeni tüketici koruma kuralları 20 Kasım itibarıyla yürürlüğe girdi. Düzenleme, daha önce bazı istisnalar nedeniyle kapsam dışında kalan 200 avroya kadar küçük kredileri, üç aydan kısa vadeli kredileri ve birçok taksitli alışveriş modelini de tüketici kredisi mevzuatına dahil ediyor.
Yeni hükümler, özellikle internet üzerinden alışveriş yapan ve ödeme tutarını daha sonra ya da taksitlerle kapatan tüketicileri ilgilendiriyor. Amaç, sözleşme öncesinde daha açık bilgi verilmesini sağlamak ve kişilerin ödeme güçlerini aşan borçların altına girmesini önlemek.
200 avroya kadar krediler de kapsama alındı
Yeni düzenlemeyle 200 avro ve altındaki küçük krediler, üç aydan kısa vadeli bazı krediler ve belirli faizsiz finansman modelleri de tüketici kredilerine ilişkin koruma hükümlerine tabi olacak. “Şimdi al, sonra öde” olarak bilinen ve alışveriş bedelinin daha sonra veya taksitlerle ödendiği birçok uygulama da yeni kurallar kapsamında değerlendirilecek.
Ancak her ödeme ertelemesi otomatik olarak kredi mevzuatına girmiyor. Satıcının kendi sunduğu, üçüncü bir finans kuruluşu tarafından finanse edilmeyen ve belirli koşulları karşılayan kısa süreli ücretsiz ödeme ertelemeleri için istisnalar bulunuyor.
Kredi verenler ödeme gücünü daha ayrıntılı inceleyecek
Kredi sağlayıcıları, sözleşme öncesinde başvuru sahibinin borcu geri ödeme kapasitesini daha sıkı ölçütlerle değerlendirmek zorunda olacak. İncelemede kredi tutarı, vade, gelir ve giderler, mevcut borçlar ve diğer mali yükümlülükler dikkate alınacak. Tüketicilere de sözleşme imzalanmadan önce toplam maliyet, geri ödeme koşulları ve vade gibi bilgiler daha anlaşılır ve karşılaştırılabilir biçimde sunulacak.
Kredi değerliliği incelemesinde yalnızca ilgili ve gerekli mali bilgiler kullanılabilecek. Etnik köken, siyasi görüş, dini inanç, sağlık durumu veya sosyal medya kullanımından elde edilen kişisel veriler bu değerlendirmede kullanılamayacak.
Otomatik ret kararına insan incelemesi talebi
Kredi başvurusunun kişisel verilerin otomatik işlenmesiyle değerlendirilmesi halinde tüketiciler, yasal koşullar çerçevesinde kararın nasıl verildiğine ilişkin açıklama ve bir insan tarafından yeniden incelenmesini talep edebilecek. Bu hak, özellikle otomatik sistemler üzerinden reddedilen başvurularda önem taşıyor.
Geri ödeme güçlüğü yaşayan tüketiciler için de erteleme, vadenin uzatılması veya taksitlerin yeniden düzenlenmesi gibi kolaylaştırıcı önlemler gündeme gelebilecek. Hangi desteğin uygulanacağı kredi türüne ve yasal koşullara bağlı olacak.
Yeni sözleşmeler için geçerli olacak
Yeni kurallar, 20 Kasım 2026’dan itibaren yapılan sözleşmelere uygulanacak. Bu tarihten önce kurulmuş kredi ve finansman sözleşmeleri için genel olarak önceki mevzuat geçerliliğini koruyacak.
Düzenleme, küçük kredileri veya taksitli alışverişi yasaklamıyor. Ancak kredi verenlerin ödeme gücünü daha dikkatli değerlendirmesini ve tüketicilere daha kapsamlı bilgi sunmasını zorunlu kılıyor. Bu nedenle yeni kurallar, başvuruların otomatik olarak daha zor onaylanacağı anlamına gelmiyor; değerlendirme kişinin mali durumuna ve kredi koşullarına göre yapılacak.


