Avrupa Birliği (AB) ile Birleşik Krallık, 18-31 yaş arasındaki gençlerin karşılıklı olarak diğer tarafta üç yıla kadar yaşamasına, çalışmasına, eğitim görmesine, gönüllü faaliyetlere katılmasına veya seyahat etmesine imkan verecek Gençlik Deneyimi Programı’nda (Youth Experience Scheme) müzakereleri tamamladı. Brüksel’de 20 Kasım’da düzenlenen AB-Birleşik Krallık zirvesinde açıklanan uzlaşma, her yıl 100 bin AB vatandaşı ile 100 bin Britanya vatandaşının programa katılabilmesini öngörüyor.
18-31 yaş arasındakilere üç yıla kadar kalış hakkı
Programdan yararlanmak isteyenlerin, vize işlemlerinin başladığı tarihte 18-31 yaş aralığında olması gerekiyor. Katılımcılar diğer tarafta çalışabilecek, eğitim alabilecek, au pair programlarına katılabilecek, gönüllü faaliyetlerde bulunabilecek veya seyahat edebilecek. İlk vize ya da oturum izni iki yıl için düzenlenecek, üçüncü yıl için uzatma imkanı bulunacak.
Yıllık 100 bin kişilik AB kontenjanı üye ülkeler arasında nüfuslarına göre dağıtılacak. Birleşik Krallık vatandaşları başvurularını belirli bir AB ülkesine yapabilecek; program kapsamında 12 ay ikamet ettikten sonra başka bir katılımcı ülkeye geçiş yapabilecek. Üç yıllık dönem içinde toplam üç AB ülkesinde bulunmalarına izin verilmesi planlanıyor.
Program sosyal yardım ve aile üyelerini kapsamıyor
Program katılımcılara karşılıklı ülkelerde sosyal yardım hakkı vermeyecek. Katılımcıların eş veya çocuk gibi bakmakla yükümlü oldukları kişileri yanlarında götürmelerine de izin verilmeyecek. Başvurularda vize veya oturum izni, başvuru ücreti, yeterli maddi imkan ve gerekli durumlarda biyometrik bilgiler gibi koşullar aranacak.
Bu düzenleme, Brexit sonrasında sona eren serbest dolaşım hakkının geri gelmesi anlamına gelmiyor. Gençler için yaş sınırı, yıllık kontenjan ve başvuru koşulları bulunan ayrı bir hareketlilik programı oluşturuluyor.
Türkiye kökenli gençler için vatandaşlık belirleyici olacak
Program, Birleşik Krallık vatandaşları ile katılımcı AB ülkelerinin vatandaşlarına açık olacak. Bu nedenle yalnızca Türk vatandaşlığı bulunan gençler programdan yararlanamayacak. Almanya veya başka bir AB ülkesinin vatandaşlığını da taşıyan Türkiye kökenli gençler ise diğer şartları karşılamaları halinde AB vatandaşı sıfatıyla başvurabilecek.
Taraflar, programı en geç 2028’de uygulamaya koymayı hedefliyor. İlk katılımcıların programdan en geç Ocak 2030’da yararlanabilmesi öngörülüyor. Bu nedenle düzenleme bugün itibarıyla başvuruya açık değil.


