Almanya’da Türkçe çağrışımlı isim taşıyan ebeveynlerin kreş arayışında daha az yanıt aldığı ve çocukları için somut yer teklifiyle daha seyrek karşılaştığı belirlendi. Federal Meclis Sosyal Demokrat Parti (SPD) Milletvekili ve Türk-Alman Toplumu Başkanı Macit Karaahmetoğlu, araştırmanın sonuçlarını değerlendirerek ayrımcılığın çocukların eğitim hayatı başlamadan önce karşılarına çıkmasının kabul edilemez olduğunu söyledi.
İfo Enstitüsü, Münih Teknik Üniversitesi (TUM), Leibniz Ekonomik Araştırmalar Enstitüsü Halle (IWH) ve Alman Yükseköğretim ve Bilim Araştırmaları Merkezi (DZHW) tarafından yürütülen araştırmada, Almanya genelindeki 18 binden fazla kreşe aynı içerikte e-postalar gönderildi. Başvurularda yalnızca ebeveynlerin isimleri değiştirildi. Almanca çağrışımlı isimlerle yapılan başvuruların yaklaşık yüzde 71’i yanıtlanırken Türkçe çağrışımlı isimlerde bu oran yüzde 66’da kaldı.
Araştırmada, Türkçe çağrışımlı isim taşıyan ebeveynlere somut kreş yeri teklif edilme olasılığının yaklaşık yüzde 20 daha düşük olduğu tespit edildi. Bu ailelere gönderilen yanıtların daha kısa ve daha az yardımcı olduğu da belirlendi. Ebeveynlerin üniversite mezunu olduklarını belirtmeleri, gözlenen dezavantajı ortadan kaldırmadı.
Karaahmetoğlu, 2026 yılında ailelerin yalnızca soyadları nedeniyle kreş arayışında dezavantajlı duruma düşürülmesini “skandal” olarak nitelendirdi. Türk kökenli insanların Almanya toplumunun yarım asrı aşkın süredir parçası olduğunu vurgulayan milletvekili, çocukların hayatlarının başlangıcında ailelerinin kökeni nedeniyle ayrımcılıkla karşılaşmasının kabul edilemeyeceğini ifade etti.
Milletvekili, 2014’te mesleki eğitim başvurularında da benzer bir tablonun ortaya konduğunu hatırlattı. O dönemki araştırmada Almanca isimli adayların yüzde 20,2’si görüşmeye çağrılırken Türkçe isim taşıyan adaylarda bu oran yüzde 14,6 olmuştu. Karaahmetoğlu, ayrımcılık kalıplarının mesleki hayata girişten kreş çağına kadar uzanmasının yeterli ilerleme kaydedilemediğini gösterdiğini belirtti.
Açıklamasında erken çocukluk eğitimine erişimdeki eşitsizliğe de değinen Karaahmetoğlu, 2023 verilerine göre üç yaşından küçük göç geçmişi olmayan çocukların yüzde 44,5’inin kreşe devam ettiğini, göç geçmişi olan çocuklarda bu oranın yüzde 22,3’te kaldığını aktardı. Üç ila altı yaş grubunda oranlar sırasıyla yüzde 99,3 ve yüzde 76,8 olarak kaydedildi. Bu farkların tamamının ayrımcılıkla açıklanamayacağını belirten Karaahmetoğlu, yeni araştırmanın başvuru süreçlerinde de eşitsiz muamele yaşanabildiğini gösterdiğini söyledi.
Araştırma kapsamında görüşülen 400’den fazla kreş yöneticisinin yaklaşık yüzde 85’inin kabul kararlarını kendilerinin verdiğini belirten Karaahmetoğlu, şeffaf ve denetlenebilir kabul kriterlerinin güçlendirilmesi, ayrımcılık şikâyetlerinin etkili biçimde incelenmesi ve bilimsel kurumların önerdiği standart başvuru sistemlerinin desteklenmesi çağrısında bulundu. “Bir çocuğun soyadı, hangi kapıların kendisine açılacağını belirlememeli” diyen Karaahmetoğlu, fırsat eşitliğinin kreş kapısında başlaması gerektiğini vurguladı.
