Antalya’da düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı COP31, fosil yakıtlara ilişkin açık taahhüt ve iklim finansmanı başlıklarında uzlaşma sağlanamaması nedeniyle ana siyasi karar metni kabul edilmeden sona erdi. Türkiye ve Avustralya’nın konferans başkanlıklarının hazırladığı son taslak, Avrupa Birliği ve bazı ülkelerin itirazları üzerine ortak mutabakat sağlayamadı.
9 Kasım’da başlayan konferansın 20 Kasım’da tamamlanması planlanıyordu. Ancak müzakereler hafta sonuna uzadı ve toplantı, planlanan bitiş tarihinin yaklaşık 44 saat sonrasında sonuçlandı. COP31 Başkanı Murat Kurum, kapanış oturumunda metin üzerinde uzlaşma bulunmadığını ve bu nedenle kararın kabul edilmediğini bildirdi.
Fosil yakıtlar konusunda anlaşmazlık
Görüş ayrılığının temelinde, nihai metinde kömür, petrol ve doğal gazdan uzaklaşmaya yönelik açık bir ifadeye yer verilmemesi bulunuyordu. Avrupa Birliği, Birleşik Krallık ve bazı gelişmekte olan ülkeler taslağın iklim krizinin başlıca nedenine yeterince değinmediğini savunarak metni kabul etmedi. Fosil yakıt üreticisi bazı ülkeler ise bu yönde daha güçlü bir taahhüde karşı çıktı.
Taslakta ekonomilerin elektrik kullanımını artırması, iklim değişikliğine uyum için finansman sağlanması ve küresel sıcaklık artışının 1,5 derece sınırını aşmasının mümkün olduğunca önlenmesi gibi başlıklar yer aldı. Ancak fosil yakıtlardan geçiş konusunda açık bir yol haritası bulunmaması ve karbon yakalama teknolojilerine verilen ağırlık eleştirilere neden oldu.
İklim finansmanı da uzlaşma sağlanamayan başlıklardan
Gelişmekte olan ülkeler, iklim değişikliğinin etkilerine uyum için daha güçlü ve öngörülebilir finansman talep etti. Müzakerelerde 2035’e kadar yıllık 120 milyar dolarlık uyum finansmanı hedefinin açık biçimde korunmaması da itiraz konusu oldu. Ülkeler, iklim politikalarının uygulanabilmesi için finansman yükünün nasıl paylaşılacağı konusunda anlaşamadı.
Örtü kararı kabul edilmese de konferans kapsamında bazı teknik başlıklarda ayrı kararlar alındı. COP31’de varılan sonuçlar, ülkelerin iklim politikalarını yürütmek için önceki konferanslarda kabul edilen yükümlülüklerini ortadan kaldırmıyor.
Bir sonraki BM iklim konferansı COP32’nin 2027’de Etiyopya’nın başkenti Addis Ababa’da yapılması planlanıyor. Antalya’daki görüşmelerin sonuçsuz kalması, fosil yakıtlardan geçiş, iklim finansmanı ve 1,5 derece hedefi konusunda ülkeler arasındaki ayrışmanın sürdüğünü ortaya koydu.


