Almanya Kalkınma Bakanı Reem Alabali Radovan, Almanya’nın dört Avrupa Birliği (AB) ülkesiyle birlikte Ruanda’da kurmayı planladığı geri dönüş merkezi modeline eleştirel yaklaştığını açıkladı. Sosyal Demokrat Partili (SPD) bakan, uluslararası hukuk ve insani boyuta ilişkin yanıtlanmamış sorular bulunduğunu, projenin maliyetinin de henüz öngörülemediğini belirtti.
Alabali Radovan, Ruanda’ya yönelik bazı taahhütlerin, ülkenin doğu Kongo’daki silahlı gruplara, özellikle M23’e destek verdiği gerekçesiyle kısmen askıya alınmış olmasına da dikkati çekti.
Almanya, Avusturya, Danimarka, Yunanistan ve Hollanda, Ruanda ile birlikte AB dışında bir geri dönüş merkezi oluşturulması için görüşmeler yürütüyor. Plan, iltica başvuruları reddedilen ve menşe ülkelerine geri gönderilemeyen kişilerin Ruanda’ya transfer edilmesini öngörüyor. İlk transferlerin 2027’de yapılması hedefleniyor.
Açıklanan çerçeveye göre ilk aşamada yalnızca bekar erkeklerin merkeze gönderilmesi planlanıyor; refakatsiz çocuklar kapsam dışında tutuluyor. Ruanda’da açık ve geçici bir tesiste barındırılması öngörülen kişilerin oturum, eğitim, çalışma, sağlık hizmetleri ve hukuk sistemine erişebilmesi, ayrıca kendi ülkelerine dönme seçeneğini koruması planlanıyor. Merkezin işletme giderlerini katılımcı ülkelerin karşılaması öngörülüyor.
Avrupa Konseyi İnsan Hakları Komiseri, üçüncü ülkelerde kurulması planlanan bu tür merkezlerin kapsamlı insan hakları risk değerlendirmesine tabi tutulması, bağımsız ve sürekli denetlenmesi ve hukuken bağlayıcı güvenceler içermesi gerektiğini daha önce vurgulamıştı.
Ruanda’daki merkez için görüşmeler sürüyor. Uygulama modeli, hukuki güvenceler ve maliyet paylaşımına ilişkin ayrıntılar henüz kesinleşmiş değil.


